NEÇÎRTIYA KURD A AKP’ê

Herçend hevdîtinên Erdoxan- Bush a 5’ê Mijdarê ku di ofîsa Oval de pêkhatiye veşartî bê girtin jî, encamên wê di cîvîna 11. Îstîşar a Kizilcihamamê ya AKP’ê de derketiye holê. Dema her du civîn bi awayek baldar (dîkatlî) bê şopandin, navrêz (satir aralığı) bê xwendin, dê bê dîtin ku civîna kizilcihamamê, hevdîtina Ofîsa Ovalê versiyona Tirkiyê ye. Di vê hevdîtinê de ji bo DYE projeya xwe ya mezin a Rojhilata Navîn pêkbîne Tirkiye kirye bin çavdêriya xwe de; li hemberê vê jî di mijara Kurd de ji siyaseta dewleta Tirk a înkarker û tunekirinê re alîkarî daye. Bi îfadeyek hîn cûda de di parlementoyê de darbazkirina Teskereya 1’ê Adarê bêvla Tirkiye ya ku bi DYE’ê re xwezirtikandî (efelenme)  erdêve bûye yek, vîna wî şikestiye.

Têkiliyên DYE û Tirkiyê ne nû ne. Piştî 1950’an ve heya roja me ya îro DYE xwe di hemû saziyên Tirkiyê de rêxistiye û çinemaye ku tevahî karên xwe yên kirêt ên herêmê bi Tirkan daye kirin. Wisa Tirkiye kirye sayê şivan ê li ber keriyê xwe. Ji ber vê wekî rojê li holêye ku Tirkiye bê agahiya DYE’ê di siyaseta xwe de ti tiştan nake û naguherine. Daxûyaniya darbeyên ku di destpêkê de di Emerikayê de tê kirin jî, nîşaneya vê rastiyê ye.

Mijara me ne têkilî û îtîfaqa DYE û Tirkiyê ye. Ew mijar xebateke hîn kûrtir pêwîst dibîne. Lê ji bo hevdîtîn û pişt re jî pêşketinên ku tên jiyîn bê fêmkirin me yek du tişt destnişan kir. Dema em civînên Kizilcahamamê û yên Oval ofîs ê tînin gel hevdu, tê dîtin ku li dijî Kurd an, Tevgera Azadiya Kurd an konsepta ku berê jî weke birinca dia (temcît) hatiye gerimkirin  ji –nû-  ve hatiye diyarkirin û ketiyê rewşa pêkanîn ê. Bi kinasî cewherê vê konseptê ev e: “Ji Kurd ê azad re na, ji Kurdê nûker re erê, Kurdê herî baş Kurdê miriye.” Li gorî min tevgera azadiyê ya di pêşengtiya PKK’ê de pêşdikeve dê dijminê hevbeş bê îlan kirin, ji bo bê tûnekirin bi armanca tunekirinê her cure operasyon dê bên kirin, bi şerekê navxweyî dana afirandinê ve Kurd dê bên perçekirin û wekî ku di Kurdistana Başûr de heyî dê liser van qezencên Kurdan hebûneke nûker, xayîn bê afirandin. Mehmetçîkê ku di kevçiyek avê de bageran dibarîne dê di medya yê de bi tevlîhevkirina dorhêlê ve dê gel manîpûle bike, dê bi berovajikirina rastiyan ve zanistiyê tevlîhev bike, bi veşartin û li ber çavan dûrxistina vê konseptê dê bi pêkanînê re bibe alîkar. Dema medya ya Tirkan bi awayek baldar bê şopandin dê ev pir esan bê dîtin. Em ji nûçeyên şaş û derew bigrin û heya reşkirinan, bi siwîstimalkirina hestên gel, provakasyon dana afirandinê de nezehmete ku mirov pêkanînên şerê piskolojîk bibîne.

Hêzên Emperyalîst-Kapîtalîst hertim PKK, PKK ya ku Tevgerek Sosyalîst e weke dijmin dîtin û weke dijmin nêzî PKK’e bûn. Daxûyaniya Erdoxan a “me PKK dijminê hevbeş îlan kir” bi edayek genaralê Roma fetihkirî bû.  Heçkû heya niha Emerîka ne dijminê PKK’e bû, heçkû PKK’ê re dibe alîkar! Jixwe plansazîger û pêkanîngerê qomploya navnetew a ku li ser Rêberê me hatiye pêşxistin DYE ye.  Rewşa ji xew rabûn û bi çavên xew ve axaftin û ev wek tiştekî nû dana nîşandin di bingeh de bi şerê taybet ve girêdayî ye. Bi vê re dixwaze beje “Temaşe bikin, tevahî cîhan hat ser sifra me, tevahîkes dev ji we berda, tevahîkes li dijî we ne, werin radest/teslîm bibin, ger hûn radest nebin hûn dê bimrin” û dixwaze bi vê re tirs belavbike û bê hêz bihêle. Jixwe gelê Kurd bi derbazkirina van rastiyan ve hate roja îro. Ev gel kefenê xwe di bêrîka xwe de radike. Ne di rewşeke bi tirsin, binbikevin de ye û tu jê re bêjî  “hişt” dê bireve de ye.

Vê dana diyarkirin dê bi tendurist be: Dostaniya dewletan nîne, berjewendiyên wî hene; şûna wijdanê têkiliyên kar- berjewendî yê weke cemedê derbazdar e. Hêza ku vê herî baş dike jî DYE ye. DYE tucar bi kesekê re heya dawiyê hevalantî an jî dijmintiyê çênake. Ji ber vê pir pragmatîk e. Ger sibê du sibê ji bo mijara Iran, di mijara Rojhilata Navîn û Kurdistanê de berjewendiyê Tirkiyê re nakokî bijî û bikeve pevçûnê dê çi bibe?

Milekê din ê girîng ê vê konseptê bi avabûna (oluşum) nû yê Kurdên xayîn û nûker ve, nêzikbûna xwe dispêre vê û Tevgera Azadiyê tinekirin e. Rêber ji vê re got “Dixwazin Hemasa Kurd biafirînin.” Çiye hemasa Kurd? Anjî hîn rastir hemas çiye? Hemas, di Filistînê de rêxistinek e û a niha jî qismek Filîstînê dibin çavderî ya xwe de digire. Di salên 1970’ê de ku di gelemperiya cîhanê de pêşketina tevgerên sosyalîst û yên gelî xwe didan nîşan de, hêzên Kaptalîst Emperyalîst di bin navê “nifşa kesk” de polîtîkayek olî pêşxist in. Li gorî vê pir hêzên curbecur birêxistin, têrkirin û mezinkirin. Di Efqanîstan ê de Talabani û El Qaîde jivana ne. Dema di Filîstînê de tekoşîna gel gihişte qonaxa herî jor hemas dan avakirin. Armanc lewazkirina RXF (FKÖ) bû, hêrsa gelê Filîstîn ê ji holê rakirin, ger nebe jî êrîş birina hundir ve tekoşînê perçe kirin bû. Bi vê re jî lêgerînên çareseriyê kirina nava tangasiyê, işxala Îsraîlê rewa kirin bû. Di qonaxa hatinê de tê dîtin ku di pêkanîna vê plansaziyê de serkeftî ne.

A niha jî dixwazin heman plansaziyê li ser Tevgera Azadiya Kurd bidin meşandin. Em a niha de vê bidin diyarkirin: Ne gelê Kurd gelê Filîstînê ye, ne PKK RXF’ ê ye, ne jî Rêberê gelê Kurd Erefat e. Ji ber vê di navbera wan de ferq û cûdahiyên pir mezin heye. Ev yek.

A duduya, hêzekê ku bibe hemasa Kurd nîne. Tevî dijmin û nûker- xayînên sondxwar ên dijî PKK pir tên çavdêrkirin jî yek ji wan nehate girtin û nikarîn tiştek bikin. Ji vê plansaziya mirî zayî û berê vê pir caran hatiye ceribandinve pişta xwe girêdan wekî ku mirov ji bayê re tif bike ye. Divê neyê jibîrkirin ku, dema mirov tifê ba bike tif ji xwediyê xwe re dizivire.

DYE, bi avahiyên ji xwe re dibêjin Kurd ku ev jî ji dervî PCD mane ( Kurdîtiya van jî bi guman e) lêgerînên beredayî çêdike. Erdoxan bi gotina “75 parlementerên min ên Kurd hene, lewre nûnerê gelê Kurd ez im” re van lêgerînan temam dike. Dema neyê hizirandin, bûna nûnerê gelekî neyî nakokiyek çi ecêb e! Ev qismê ku wekî girniyekê xwîna gelê Kurd dimêje û rêka wî ya azadiyê difetisînin, a niha jî xwe wekî berdevkên gelê Kurd didin nîşan. Di vê zemînê de dixwazin qismê ku gelê Kurd jê re dibêjin “hizba şeytan” an jî “ hizba qontra” weke xwîna nû bixin nava van dijminên sondxwer an. Dê wekî beroş gindirye deryê xwe dîtiye çêbibe… Heçkû dê Tevgera Azadiyê tine bikin û dê weke şevşevokên (yarasa) ku di taritiyê de mayî re meydan vebibe.

Em a niha vê bejin: di Kurdistanê de Hemasa Kurd nabe. Ger çê bibe jî dê “hizba şeytan” an “hizba qontra” ya ku navê wî kurd e dê çêbibe. Ev jî dê bibe AKP ya Kurd. Jixwe di demên dawiyê de di destpêkê de Kurdistana Başûr de bi şewaza AKP’ê heyîn  pêşdikevin. Ev heyîna nû jî dê bibe AKP ya Kurd. AKP ya Kurd jî bi heyîna ku di salên 1990’ tê de welatparîz, rewşenbîr û demokratên kurd bi awayek qeleşî qetilkirine û qontrayên ku bi satûran erîş birine ser ve çêdibe. Ev hebûn encex fermana qetla gele me binivîsîne, ji qetilkirina gelê me re erê/reyan bidin, qetliyama pêkbînin. Dê erk an jî hebûna 75 parlementerên AKP’ê û dijminê li dijî PKK’ê sondxwar ji dervê vê nabe. Ma ne ew bûn ên di gotinê de parlementerên Kurdan bûn, bi gotina “Rengê PKK tîne bîra mirov “ re di cîhanê de rengên trafîkê yên derbazdar guhartine? Evan di çolan de leylanên (serap) sexte, ronahiyên sexte yên di devê tunelê de ne. Ev polîtîka di wateya herî çors/qebe de polîtîkaya mafyayê ye. Destpêkê bikûje, piştre ji cenazeyê wî re çeleng bişîne! Ma qey rewşa Erdoxan ê ku bi edaya qebedayîyê Qasimpaşayî xwe dide meşandin ne ev e? Bi jehirkirina Rêberê Gele Kurd ve, ji gerîlayên ku hêza parastina gel a rewa re operasyonên dîrokê de herî mezin dane meşandin re, dê bi birçî hêliştinê re gelê Kurd terbiye bike! Serfermandarê giştî yê Tirkiyê hem jî di peyame xwe ya eydê de dê bêjê em dê di dîrokê de êşa herî mezin li Kurdan bidin jiyîn û dê li gorî vê bitevgere! Tevî vê jî ev dê xwe wekî nûnerên Kurd bidin nîşan! Ji vê derewê re gijik jî dê bikenin.

Fîl her tim di heman rêkê de dimeşin. Neçîrvanên fîlan ên ku vê pir xweş dizanin, ji van rêkên ku fîl tê de dimeşin de kortîk vedikin, xefkan diavêjin. Fîlên ku di vir de derbaz dibin dikevin vê xefk ê. Neçîrvanên fîlan bi cûvên di destê xwe ve tên darbeyên mirine li wan dixin û wan ji hêzê dixînin. Piştre jî diçin cilên cuda xwe dikin, kêmekê jî zad (yiyecek) digrin gel xwe û diçin gel wan. Fîlên ku xwarin didin pêşiya wan van neçîrvanan wekî rizgarkeran dibînin û wisa dikevin bay neçîrvanan. A niha jî AKP, tişta ku neçîrvanên fîlan ji fîlan re dikin dixwaze ji Kurdan re bike. Kurdê ku paşketî, hov, wekî “çiyayiyên” ku ji tiştekî nagihijin dibîne re dihizire dê qey bêxîne nava van xefkan. Hêzên iqtîdarê yên Tirk heya PKK’ê ev polîtîka dane meşandin, di asteke girîng de jî serkeftine. Wekî ku fîl dikevin pay neçîrên fîl an Kurd jî ketine pay yên ku ev polîtîka dane meşandin.

Rêber ev rewş wekî “Ji celadê xwe re evîndarî” nirxandî ye. PKK qasî ev plansazî û ev lîstok vale derxistiye pêşketiye, mezinbûye. Ger îro PKK hatiye rewşeke nebinketî, ji ber ev polîtîka aşkere kirye ye. Gelê Kurd ê bi PKK’ê re ji azadiyê re dimeşe jî êdî dê wekî fîlan pay celadê xwe neçe. Jiber bi jiyînê re gihiştine zanebûna ku ew qetîl in. Jiber vê tevî ku pir bi xetere jî ev plansazî mirî za ye.

Piyê herî giring ê dî ku di tinekirina Kurdê azad a di ofîsa oval de hatiye biryarkirin jî saziyên ku gelê Kurd bi xwîn û canê xwe aniye vê rojê dê bikin bin asqiyê de, dê bi ,dangaskirinê ve, bê kar hêliştinê ve dê çavên gelê Kurd de bixînin û dê dest bidin ser van nirxan. Ev aşkere ye: AKP berhemeke tekoşîna gelê Kurd e. Di encama tekoşîna ku Tevgera Azadiya Kurd daye bi helandin, lewazbûna hêzên paşverû yên îqtîdarker re derketiye hole. AKP vê serkeftina xwe deyndarê PKK’ê ye. Ji ber vê şûna bi minet nêzî PKK’ê bûba, wekî civîka ji hêka ku jê derketî ye ne ecibîne êrîş dike ser. Ger PKK rastiya îqtîdarên paşverû aşkere nekiriba û paşvenexistiba AKP dê pêşketiba? Eşkere ye ku pêşnediket.

 Lê ev hîn tehlîlên kûr ên sosyolojîk pêwîst dibîne. Lewre AKP vê rastiyê berovajî dike. Destpêkê de gel birçî dihêle, dike bin zextan, pişt re jî dibêje “ger PKK nebe ez dê hîn zêdetir bidim” bi vî rengî rastiyê manîpûle dike, hewl dide ku vê ji gel re bide daqûrtandin. Di hilbijartina 22 yê Tîrmehê de bi gotina “ Reyên ku hun bidin PCD’ê dê vale biçin, reyên xwe bidin me da ku em pirsgirêka Kurd çareserbikin” re Kurdistan geriya. Lê wekî ku mûma derewkeran heya razanê pêdikeve, ampûla AKP’ê jî zû tafiya, rastiya wî ya kirêt derkete holê. A niha jî di milekê de dixwaze PCD’ê biçûk bixîne, di milekî din de jî bangawaziya Kurdan dike. Tişta tê dîtin ew e ku, dê vê tabiya xwe di hilbijartinên herêmî de jî bike. “Projeya çek danînê” jî dê bibe argûmana bingehîn a vê tabiye yê. Di vê watê de jî hilbijartinên herêmî dê bi teşeya  tekoşîna Kurdên azad û yên xayîn- nûker be. Ev a niha de diyar e. Di Tirkiyê de elegeya partiyên din ên siyasî ji hilbijartinên herêmî yên di Kurdistanê de vê rastiyê bi şêwazekî cûda de dide nîşan.

Di encama van hemiyan de AKP dixwaze 30. sala Meşa Azadiya Gel bike sala binketinek mezin û ya tasfiye kirin ê. Dixwaze Roja Azad a di nava van sih salan de di Kurdistanê de zaye reşbike, bitefîne. Dixwazê pergala di Kurdistanê de hatiye çareserkirin ji nû ve organîze bike.

Gelê Kurd jî vê 30. salê bi anîna rewşa serkeftinê ve dixwaze aştiyê bide afirandin. Ji bo vê jî xwe bi devdora Rêbertiya xwe re kirina yek ve, ji plansaziya DYE û Îngîltere re, ev polîtîkayên kirêt, qirêj û tewanbar ên AKP dide meşandin ve dibêje “ Edî Bes e”. Tevî her curên bê derfetî û zextan xwestekên xwe di kolanan de diqîrin. Bi serî bilind û bi berxwedanî disekinin. Dibêje “ An bi Rêber re jiyaneke azad an jî qet” ev sekinek birûmet e.

Ev mîsoger e: AKP ya ku ji qetla gelê Kurd re firman daye, dê ji tekoşîna demokrasiya di hindirê Tirkiyê re jî heman nêzîkbûnê bide ravekirin. Paketa “destûra bingehîn a nû” jî tabiya vê eniyê ye. Ji ber vê jî pîvana bûna ronakbîr, demokrat û şoreşger, helwesta ku li dijî AKP’ê hatiye girtin e. Ev helwest weke kaxeza tûrnûsol dê hertişti zelal bike. Tekoşîna demokrasî, azadî û ya aştiyê bi bûkalemûnî ve nayê dayîn.

Em nivîsa xwe bi mitînga “Êdî Bes e” ya ku di dilê Kurdistanê de, navenda azadiyê, demokrasiyê û aştiyê Amed’ê de hatiye çêkirin ve xelas bikin. Amed tevî hertişti bi sekna xwe ya rast, bi rûmet ve di devdorê Rêberê xwe de bûye yek. Ev helwest hêjayê pîrozkirinê ye. Lê nezîkbûnên hinek ji yên nûnerên Milet an, hinek ji yên nûnerên dengê gel jî sîh xistine ser vê mitîng ê. Nêzikatiyê nûnerê gel ê Erdoxan “Serokê tevahîkesan” dibîne, yê protestokirina wî re reaksiyon danîne nîşan, ev mîtînga mezin aniye rewşeke qoç.  Ev nêzikbûn ne gorî sekna ku gel daye nîşan e. Bi gotina herî sivik ji AKP’ê re bûna alîkar e.

Di encam de ixtîdarên ku bi derewan, bi hîleyan, bi pergalxirapkirinan, bi zehmet û bi tirs ve hatine avakirin weke şatoyên ku bi xîzan hatine çêkirin in. Bi pêlê behrê yê herî biçûk re li erdive dibin yek. Pêla ku Gelê Kurd, rewşenbîr û demoqratên ku di azadî û demokrasiyê de bi israrin bibarînin dê îqtîdara AKP’ê bi erdê ve bike yek.

                                                                   A. Akademiya A. Ocalan a Zanistên Civakî